-6,8 C
Zakopane

Wakacje

Oscypki

Porady

atrakcje

na weekend

Reklama

Tytus Chałubiński „Król Tatr”

- POLECAMY -

Tytus Chałubiński „Król Tatr”

Mówili o nim „Król Tatr” i „nieziemski człek”. Dr Tytus Chałubiński, bo o nim mowa, urodził się 29 grudnia 1820 roku w Radomiu i uznawany jest dziś za jednego z najwybitniejszych Polaków XIX wieku.

O Doktorze Tytusie Chałubińskim słów parę

Dr Chałubiński zasłynął jako lekarz, profesor, społecznik, botanik, wykładowca akademicki i filozof medycyny. Dzięki swojej działalności zajął jedno z głównych miejsc w panteonie legendarnych postaci Tatr, a wśród górali próżno by szukać takich, którzy go nie znają. Zyskał uznanie jako jeden z pionierów taternictwa, miłośnik przyrody i popularyzator Podhala, a do jego nazwiska przylgnął przydomek „Król Tatr„. Bez końca można by wymieniać zasługi i tytuły tej wszechstronnej postaci. Na jego cześć nazwano jedną z najbardziej znanych przełęczy głównej grani Tatr. Mowa oczywiście o słynnych Wrotach Chałubińskiego.

Droga Dra Chałubińskiego do Zakopanego

Jako młody chłopak studiował w Akademii Medyko-Chirurgicznej w Wilnie, a następnie na Uniwersytecie w Dorpacie (na terenie dzisiejszej Estonii), który był jedyną niemieckojęzyczną uczelnią na terenie Rosji. Następnie na uniwersytecie w Würzburgu młody Chałubiński uzyskał dyplom doktora medycyny. W roku 1859 po latach praktyki lekarskiej objął stanowisko profesora w warszawskiej Akademii Medyko-Chirurgicznej. Pierwsze spotkanie Chałubińskiego z Tatrami miało miejsce już kilka lat wcześniej, w 1848 roku, gdy jako 29-letni mężczyzna, podczas rewolucji, przedzierał się przez góry w stronę Węgier. Od roku 1873, Tytus Chałubiński już każde wakacje spędzał w Zakopanem, by kilka lat później wybudować tam swój własny dom, który nazwał “Swoboda”.

Zasługi “Króla Tatr” dla zdrowia Podhalan

Stanisław Witkiewicz pisał o Chałubińskim: „Nie ma w Zakopanem, w Tatrach jednej dobrej sprawy, która by nie była przez niego zapoczątkowana lub dokonana.” Nazwisko tego słynnego Polaka już zawsze kojarzyć się będzie z Tatrami i Zakopanem, ponieważ jego zasługi dla Podhala są niezliczone. Ten słynny lekarz był jednym z inicjatorów badań naukowych tatrzańskiej przyrody i prekursorem polskiego klimatolecznictwa. To w dużej mierze dzięki jego staraniom Zakopane, pod koniec XIX wieku, zyskało status kurortu klimatycznego. To właśnie Chałubiński docenił lecznicze właściwość Podhala i odkrył, że tutejszy klimat sprzyja leczeniu chorób płuc takich, jak gruźlica. Dr Chałubiński przez lata bezpłatnie leczył górali. Gdy w latach 70-tych XIX dotarła do Zakopanego epidemia cholery, z oddaniem i narażeniem życia leczył chorych, wykorzystując swoje cenne doświadczenie.

Dr Chałubiński i zamiłowanie do góralszczyzny

Obok działalności leczniczej, Dr Tytus Chałubiński włączał się również w społeczne i kulturalne życie Podhala. Miał ogromny udział w rozwoju i rozsławieniu Zakopanego. Angażował się w propagowanie piękna podhalańskiej kultury, góralszczyzny i szacunku dla środowiska naturalnego. Dr Chałubiński przyczynił się do powstania Kościoła św. Rodziny i miał wkład w powstanie szkoły koronkarskiej i snycerskiej. Założył kasę zapomogowo-pożyczkową dla górali aktywnie walcząc o podniesienie poziomu rolnictwa. Był także jednym z twórców Towarzystwa Tatrzańskiego. Oczarowany góralskim folklorem zachęcał innych, by w Zakopanem szukali wypoczynku i celebrowali jego niepowtarzalny charakter. Robił wszystko by rozbudzić zamiłowanie społeczeństwa do sztuki ludowej i natury Podhala. Organizował kilkudniowe górskie wycieczki, którym przewodził wspólnie ze słynnymi taternikami i muzykantami. Były to swoiste przedstawienia, którym towarzyszyła romantyczna aura. Gdy Chałubiński szedł w góry, podobno całe Zakopane nie mówiło o niczym innym. Miał zwyczaj przynosić z wypraw próbki do zielników, takie jak mchy i minerały, zachęcając naukowców do badania Tatr. W tych wyprawach wśród wielu znanych górali uczestniczył słynny gawędziarz i muzykant, Jan Krzeptowski, zwany jako Sabała. To właśnie on powiedział o Chałubińskim „Pan profesor to nieziemski człek. Nogami on tu, ale serce jego w niebie.”

Pomnik Chałubińskiego i Sabały
Pomnik Chałubińskiego i Sabały

Wciąż żywy w sercach Górali

Tytus Chałubiński odszedł 4 listopada 1889 roku w Zakopanem i został pochowany 8 listopada na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku. Bolesław Prus w warszawskim „Kurierze Codziennym” pożegnał go słowami „Zasługami Chałubińskiego można by obdzielić ze czterech ludzi, a każdy miałby dosyć. Lecz jemu było ich za mało, więc jeszcze stworzył miejscowość – Zakopane.” Choć od śmierci Dra Tytusa Chałubińskiego minęło już wiele lat, wciąż jest bohaterem i legendą w świadomości Podhalan. W Zakopanem dla uczczenia Chałubińskiego postawiono dwa pomniki, nazwano jego imieniem Muzeum Tatrzańskie, szpital, ulicę oraz przełęcz Wrota Chałubińskiego.

Najnowsze na portalu
Polecamy

Najnowsze na portaluZOBACZ
Polecamy