10 C
Zakopane

Sylwester

Oscypki

Porady

atrakcje

na weekend

Tytus Chałubiński „Król Tatr”

- POLECAMY -

Tytus Chałubiński „Król Tatr”

Mówili o nim „Król Tatr” i „nieziemski człek”. Dr Tytus Chałubiński, bo o nim mowa, urodził się 29 grudnia 1820 roku w Radomiu i uznawany jest dziś za jednego z najwybitniejszych Polaków XIX wieku.

O Doktorze Tytusie Chałubińskim słów parę

Dr Chałubiński zasłynął jako lekarz, profesor, społecznik, botanik, wykładowca akademicki i filozof medycyny. Dzięki swojej działalności zajął jedno z głównych miejsc w panteonie legendarnych postaci Tatr, a wśród górali próżno by szukać takich, którzy go nie znają. Zyskał uznanie jako jeden z pionierów taternictwa, miłośnik przyrody i popularyzator Podhala, a do jego nazwiska przylgnął przydomek „Król Tatr„. Bez końca można by wymieniać zasługi i tytuły tej wszechstronnej postaci. Na jego cześć nazwano jedną z najbardziej znanych przełęczy głównej grani Tatr. Mowa oczywiście o słynnych Wrotach Chałubińskiego.

Droga Dra Chałubińskiego do Zakopanego

Jako młody chłopak studiował w Akademii Medyko-Chirurgicznej w Wilnie, a następnie na Uniwersytecie w Dorpacie (na terenie dzisiejszej Estonii), który był jedyną niemieckojęzyczną uczelnią na terenie Rosji. Następnie na uniwersytecie w Würzburgu młody Chałubiński uzyskał dyplom doktora medycyny. W roku 1859 po latach praktyki lekarskiej objął stanowisko profesora w warszawskiej Akademii Medyko-Chirurgicznej. Pierwsze spotkanie Chałubińskiego z Tatrami miało miejsce już kilka lat wcześniej, w 1848 roku, gdy jako 29-letni mężczyzna, podczas rewolucji, przedzierał się przez góry w stronę Węgier. Od roku 1873, Tytus Chałubiński już każde wakacje spędzał w Zakopanem, by kilka lat później wybudować tam swój własny dom, który nazwał “Swoboda”.

Zasługi “Króla Tatr” dla zdrowia Podhalan

Stanisław Witkiewicz pisał o Chałubińskim: „Nie ma w Zakopanem, w Tatrach jednej dobrej sprawy, która by nie była przez niego zapoczątkowana lub dokonana.” Nazwisko tego słynnego Polaka już zawsze kojarzyć się będzie z Tatrami i Zakopanem, ponieważ jego zasługi dla Podhala są niezliczone. Ten słynny lekarz był jednym z inicjatorów badań naukowych tatrzańskiej przyrody i prekursorem polskiego klimatolecznictwa. To w dużej mierze dzięki jego staraniom Zakopane, pod koniec XIX wieku, zyskało status kurortu klimatycznego. To właśnie Chałubiński docenił lecznicze właściwość Podhala i odkrył, że tutejszy klimat sprzyja leczeniu chorób płuc takich, jak gruźlica. Dr Chałubiński przez lata bezpłatnie leczył górali. Gdy w latach 70-tych XIX dotarła do Zakopanego epidemia cholery, z oddaniem i narażeniem życia leczył chorych, wykorzystując swoje cenne doświadczenie.

Dr Chałubiński i zamiłowanie do góralszczyzny

Obok działalności leczniczej, Dr Tytus Chałubiński włączał się również w społeczne i kulturalne życie Podhala. Miał ogromny udział w rozwoju i rozsławieniu Zakopanego. Angażował się w propagowanie piękna podhalańskiej kultury, góralszczyzny i szacunku dla środowiska naturalnego. Dr Chałubiński przyczynił się do powstania Kościoła św. Rodziny i miał wkład w powstanie szkoły koronkarskiej i snycerskiej. Założył kasę zapomogowo-pożyczkową dla górali aktywnie walcząc o podniesienie poziomu rolnictwa. Był także jednym z twórców Towarzystwa Tatrzańskiego. Oczarowany góralskim folklorem zachęcał innych, by w Zakopanem szukali wypoczynku i celebrowali jego niepowtarzalny charakter. Robił wszystko by rozbudzić zamiłowanie społeczeństwa do sztuki ludowej i natury Podhala. Organizował kilkudniowe górskie wycieczki, którym przewodził wspólnie ze słynnymi taternikami i muzykantami. Były to swoiste przedstawienia, którym towarzyszyła romantyczna aura. Gdy Chałubiński szedł w góry, podobno całe Zakopane nie mówiło o niczym innym. Miał zwyczaj przynosić z wypraw próbki do zielników, takie jak mchy i minerały, zachęcając naukowców do badania Tatr. W tych wyprawach wśród wielu znanych górali uczestniczył słynny gawędziarz i muzykant, Jan Krzeptowski, zwany jako Sabała. To właśnie on powiedział o Chałubińskim „Pan profesor to nieziemski człek. Nogami on tu, ale serce jego w niebie.”

Pomnik Chałubińskiego i Sabały
Pomnik Chałubińskiego i Sabały

Wciąż żywy w sercach Górali

Tytus Chałubiński odszedł 4 listopada 1889 roku w Zakopanem i został pochowany 8 listopada na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku. Bolesław Prus w warszawskim „Kurierze Codziennym” pożegnał go słowami „Zasługami Chałubińskiego można by obdzielić ze czterech ludzi, a każdy miałby dosyć. Lecz jemu było ich za mało, więc jeszcze stworzył miejscowość – Zakopane.” Choć od śmierci Dra Tytusa Chałubińskiego minęło już wiele lat, wciąż jest bohaterem i legendą w świadomości Podhalan. W Zakopanem dla uczczenia Chałubińskiego postawiono dwa pomniki, nazwano jego imieniem Muzeum Tatrzańskie, szpital, ulicę oraz przełęcz Wrota Chałubińskiego.

ZOSTAW KOMENTARZ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Najnowsze na portalu
Polecamy

Najnowsze na portaluZOBACZ
Polecamy

XXII edycja konkursu Fotograficznego „Tatrzańska Jesień”

Serdecznie zapraszamy do udziału w kolejnej edycji cyklicznego konkursu...

XXIV Jazz Camping 2020

Przed nami niezwykłe muzyczne wydarzenie w Hotelu Górskim PTTK...

Jesień w Tatrach, wyjątkowy czas dla tatrzańskich zwierząt

Jesień w Tatrach przywitała nas wysoką temperaturą, jednak w...

9. Festiwal „Inspirowane górami” im. Ewy i Macieja Berbeków

Już w październiku 2020 w Zakopanem odbędzie się wyjątkowy...

XII Międzynarodowy Festiwal „Muzyka na szczytach” w Zakopanem

Przed nami XII Międzynarodowy Festiwal Muzyki Kameralnej "Muzyka na...