-3.7 C
Zakopane

Wakacje

Oscypki

Porady

atrakcje

na weekend

POLECAMY

Słownik gwary góralskiej

Słownik gwary góralskiej

Będąc w Zakopanem, czy też na Podhalu często spotykamy się z gwarą góralską. Czy zdarza się Wam, że zastanawiacie się o co tak w ogóle chodzi tym góralom? Jeżeli tak zapoznajcie się z naszym słowniczkiem gwary góralskiej. Przedstawiamy tu najczęściej używane przez górali wyrazy.

A
a dyć
– a przecieżB
baca – pasterz
baciarka – zabawa
boskać – całować
bedom – będę
bez – przez
boskać – całować
brzyzek – brzeg, pagórek
budorz – cieśla
bukty – kluski ziemniaczane
bunc – twardy ser

C
ceper – przyjezdny
chałpa – dom
chawok – tutaj
chudobny – ubogi
chłop – mąż
ciskać – rzucać
ciupać – rąbać
ciupaga – siekierka na długim drzewcu
cliwa – brzydka
copka – czapka
corno izba – kuchnia
cuska – płaszcz

D
dranice – deski
drzewiej – dawniej
duchac – dmuchać
dudki – pieniądze
duje – wieje
durknąć – strzelić
dyć – ale
dziedzina – pole gazdowskie, wieś
dzisiok – dzisiaj
dźwierze -drzwi

F
fasiąg – wóz góralski
felować – brakować
filcoki – gumowe buty
flasecka – flaszka
frajerka – kochanka

G
gacie – kalesony, spodnie
gazda – gospodarz
gęśle – skrzypce
gibki – szybki
giełceć – rozlegać się
godać – mówić
goje – drzewa
gornecek – filiżanka, kubek
gociniec – droga między domami
grapa – górka, wzniesienie
grodza – ogrodzenie
grule – ziemniaki
gwara – opowiadanie

H
haj – tam
hala – łąka górska
hańbić się – wstydzić się
harnaś – przywódca
hej – tak
hipkać – skakać
hojco – cokolwiek, byle co
hruby – gruby
heboj – chodź
hybać – skakać
hybnoć – zajść
hyrny -wyniosły, stawny

I
ino – tylko
izba – pokój
izdebka – mały pokoik przy kuchni

J
jarzec – jęczmień
jaze – aż
jodło – jedzenie
juhas – pasterz owiec
juzyna – podwieczorek

K
ka – gdzie
kabatek – rodzaj kobiecej bluzki
kabot – kurtka
kaflok – piec kaflowy
kaj – gdzie
kcem – chcę
kęsiowo – jedzenie
kida – pada
kidało – sypało
kiek – kiedy
kiela – ile
klepkać – klepać
klupać – stukać
kłabuk – kapelusz góralski z muszelkami i piórkiem
kolwicek – prawie
kopyrtać się – kręcić się
kostki – szlifowane muszelki
kotwić – tęsknić
krapka – troszkę, odrobina
krzycy – płacze
któz – któż
kufa – pysk
kumora – izdebka
kurniawa – zadymka śnieżna
kwilka – chwilka

L
leber – leń
lezem – leżę
luba – miła

Ł
ło bez – ach tak
łobytom – ciągle
łobzdobała – rozbolała
łokropecnie – okropnie
łokulory – okulary
łokurować – zyskać
łowce – owce
łobejdzies – obejdziesz
łyska się – błyska się

M
malućko – malutko
masny – tłusty
matuś – mama
mitrożyć – nic nie robić
młaka – bagno
moskol – placek owsiany pieczony na piecu
mrawić – trwonić
myrdać – kiwać

N
na podołku – na kolanach
na izbie – na strychu
na moj dusiu – na moją duszę
nablizać – przybliżać
napytać – zaprosić
naremny – gwałtowny
naryktować – przygotować
nika – nigdzie
nie peć – nie żarty

O
omasta – przyprawa
oscypek – ser owczy
ostomiły – najmilszy

P
pacholek – służący
parobek – kawaler
parzenica – haftowane zdobienie męskich spodni
pedziec -powiedzieć
pedzo – pędzą
pelenka – wódka
piknie – pięknie
płojdze – choć
płony – lichy
potocek – mała rzeczka
poć tu – chodź tu
podłazy -zwyczaj chodzenia z życzeniami podczas świąt
pojeden – niejeden
pokiela – po ile
polana – łąka
połednie – południe
poseł – poszedł
posiady – spotkania towarzyskie
pościel – łóżko
pozabaczyć – pozapominać
poziro – podgląda
prosem piknie– proszę pięknie
przeca – przecież
przepominać – zapomnieć
przepytywać – przepraszać
przybocyć – przypomnieć
przykrzy mi się – nudzi mi się
przyloz – przyszedł
przysła – przyszła
pujdomy – pójdziemy
pyrć -ścieżka wysokogórska
pytać -zapraszać, prosić w gościnę

R
raić – radzić
roki – lata
rondel – duży garnek
rozkidać się – rozwalić się
rozwozać – zastanawiać się
rubać – rąbać
rusył się – ruszył się
rzodko – słabo

S
sabasinik – piec do pieczenia chleba
scyry – szczery
sędej – wszędzie
siąpawica -drobny, długotrwały deszcz
siedzom – siedzę
sietniok -niewydarzony, niepełnosprawny człowiek
siumny -wspaniały, dorodny
sjeni – zdjęli
skieltować – kupować
skije – narty
skokać – skakać
skole -skały, kamienie
snalyź się – znaleźć się
sopa – szopa
skorusa – jarzębina
stolica -duży stołek na czterech nogach bez oparcia
stroić – szykować
stropiła – zmartwiła się
strybać się – wdrapać się
suje się – sypie się
sukać – szukać
syćka – wszystko
syr – ser

Ś
ścignąć – zdążyć
śklanka – szklanka
ślebodny – swobodny
śpasy – żarty
śpiwać – śpiewać
śpiwo – śpiewa
śtramcyć się – stroić się
śtuder -spryciarz, człowiek pomysłowy
śtuderować – kombinować
świarny – fajny, szykowny, ładny

T
tela – tyle
tustela -stamtąd, stąd

U
ucenstujemy – poczęstujemy
ucheloć się – uchylić się
ukwalować – radzić
upłaz -równina między skałami
upierdliwy – dokuczający, narzucający się
upytać – uprosić
urada -narada
urodny -urodziwy
urok – choroba spowodowana czarami
uwarzyć – ugotować

W
wanta – głaz, skała
wartko – szybko
warzyć -gotować
watra – ognisko
worce – jest warta
wyzdajać – wykonać

Z
zabacyć – zapomnieć
zarembek – polana w lesie
zatom – za tym
zatrefić – dogodzić
zatyroł kasik – zapodział gdzieś
zawaterniok – kłoda stale paląca się przy ognisku w szałasie
zawiedą – zaprowadzą
zebyk – żebym
zecy – rzeczy
zeźlić – zezłościć się, zdenerwować
zioro – patrzy
zobacyć – zapomnieć
zwada – kłótnia
z tamela – stamtąd
zworka – kłótnia
zyngra – iskra

Ż
żętyca – serwatka z mleka owczego

2 KOMENTARZE

  1. Według powyższego słownika – hebaj znaczy choć. Powinno być – chodź (bo chodźcie, a nie choćcie) i wierzę, że tak to rozumiał autor słowniczka.

ZOSTAW KOMENTARZ

Please enter your comment!
Please enter your name here

POPULARNE
INFO

BĄDŹ NA
BIEŻĄCO

Może Ci się również spodobać ZOBACZ
Polecamy

Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem – najstarsza nekropolia w stolicy Tatr

Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku to najważniejsza i najstarsza...

Domki Chałupki pod Giewontem

Oferujemy siedem drewnianych góralskich domków, gdzie tradycja łączy sięz nowoczesnością, na terenie znajduje się miejsce na ognisko, na werandzie grill.

O Zakopanem

Sprawdź walory klimatyczne i turystyczne Zakopanego, kro tu bywał, żył, jakie dziedzictwo zostawił dla miasta, poznaj kulturę i zabytki Podhala.
- Reklama -
- Reklama -